ภาษาไทยน่ารู้

ภาษาไทยน่ารู้

เจตนารมณ์ - เจตนารมย์

คำที่มักจะเขียนผิดอยู่บ่อย ๆ คำหนึ่ง คือคำว่า "เจตนารมณ์" โดยเฉพาะสิ่งตีพิมพ์ที่เป็นนิตยสาร ทางการเมืองมักนิยมใช้คำนี้กันมาก ซึ่งบางทีก็เขียนเป็น "เจตนารมย์"

สาเหตุคงเป็นเพราะคำบาลีที่เรานำมาใช้ในภาษาไทยและออกเสียงว่า "รม" นั้น มี 2 รูป คือ "รมย์" (ย การันต์) กับ "รมณ์" (ณ การันต์) แต่ก็ควรสังเกตหากมี ณ การันต์ คำที่อยู่ข้างหน้า "รมณ์" จะมีเสียงยาว คือ เป็นสระอาเสมอ เช่น กามารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ ธรรมารมณ์ อันเป็นคำทางศาสนาทั้งนั้น หมายถึง อารมณ์ คือ รูป เสียง รส โผฏฐัพพะ อันได้แก่สิ่งที่จะสามารถสัมผัสได้ด้วยกาย และอารมณ์ที่เกิดทางใจ

คำว่า "อารมณ์" ที่นำมาใช้ในภาษาไทยมีความหมายกว้างกว่าคำที่ใช้ในภาษาบาลี เพราะเดิม หมายถึง "เครื่องยึดหน่วงใจ" เท่านั้น

ส่วนคำว่า "รมย์" นั้น ตามปรกติมักใช้โดยไม่ต้องเข้าสนธิกับคำอื่นได้เช่น รื่นรมย์ มโนรมย์ อภิรมย์ คำว่า "รมย์" ก็เป็นคำบาลีเช่นกัน พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายไว้ว่า "น่าบันเทิงใจ น่าสนุก พึงใจ งาม มักใช้ประกอบคำอื่น เช่น "รื่นรมย์ เริงรมย์" อย่างไรก็ตาม คำที่ อยู่ข้างหน้า "รมย์" ที่มีเสียงยาว เช่น อา ก็มีบ้างเหมือนกัน เช่น "กรีฑารมย์" เป็นคำสมาสระหว่าง "กรีฑา" กับ "รมย์" หมายความว่า "เป็นที่ยินดีในกรีฑา" หรืออีกคำหนึ่งก็คือ "กรีฑาภิรมย์" แปลว่า "น่ารื่นรมย์ยิ่งในกรีฑา" คำนี้เกิดจากการนำคำว่า "กรีฑา" กับ "อภิรมย์" ซึ่งแปลว่า "ยินดียิ่ง" มาสนธิเข้าด้วยกัน

คำว่า "เจตนารมณ์" พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 ได้ให้ความหมายไว้ว่า "น. ความมุ่งหมาย." เท่านั้น.

ข้อมูลจาก : หนังสือภาษาไทยไขขาน ชุดที่ 1